<![CDATA[Náttúrustofa Suðvesturlands

<![CDATA[Náttúrustofa Suðvesturlands - Fréttir]]>Fri, 22 May 2026 19:11:06 +0000Weebly<![CDATA[Könnuðastyrkur Líffræðifélags Íslands og Les Amis de Jean-Babtiste Charcot]]>Mon, 18 May 2026 00:00:00 GMThttps://www.natturustofa.is/frettir/konnudastyrkur-liffraedifelags-islands-og-les-amis-de-jean-babtiste-charcotSigríður Vala, sérfræðingur á Náttúrustofu Suðvesturlands, hlaut nýverið Könnuðastyrk Líffræðifélags Íslands og Les Amis de Jean-Babtiste Charcot fyrir meistaraverkefnið sitt á sem byggir á samanburði aldursgreiningaraðferða og vexti sindraskelja.

Við óskum Sigríðu Völu innilega til hamingju með styrkinn.

Nánar má lesa um úthlutunina í meðfylgjandi frétt Líffræðifélags Íslands.

]]><![CDATA[Víðsvegar]]>Wed, 29 Apr 2026 15:26:15 GMThttps://www.natturustofa.is/frettir/vidsvegarÍ nýjasta þætt Víðsvegar á RÁS 1 var sjónum beint að fjöruferðum og rannsóknum á þörungum við Íslandsstrendur. Farið var í vettvangsferð með þátttakendum á þörunganámskeiði sem haldið var um miðjan apríl á vegum Hafrannsóknastofnunar. Námskeiðið var ætlað fagfólki sem starfar við vöktun og rannsóknir í fjörum og grunnsævi víða um land. Hlustendur fá að kynnast Karli Gunnarssyni, helsta þörungasérfræðingi Íslands og einum kennara námskeiðsins, sem starfað hefur við rannsóknir á þörungum hér við land í yfir 50 ár.

Í þættinum er auk þess rætt við nokkra sérfræðinga sem taka þátt í slíkum rannsóknum, þar á meðal Sindri Gíslason, forstöðumann Náttúrustofu Suðvesturlands.

Þátturinn veitir innsýn í mikilvægi þörungarannsókna og vöktunar á lífríki fjörunnar, sem gegnir lykilhlutverki í að fylgjast með breytingum í íslenskum strandsvæðum.

Hlusta má á þáttinn með því að smella á myndina hér að neðan:

]]><![CDATA[Ársskýrsla 2025 er komin út]]>Mon, 27 Apr 2026 10:03:18 GMThttps://www.natturustofa.is/frettir/arsskyrsla-2025-er-komin-utÁrsskýrsla Náttúrustofu Suðvesturlands 2025 er nú komin út. Í skýrslunni gefur að líta fjölbreytta starfsemi stofunnar á liðnu ári. Áhugasamir geta nálgast skýrsluna með því að smella á myndina hér að neðan.

]]><![CDATA[Þörunganámskeið]]>Mon, 20 Apr 2026 00:00:00 GMThttps://www.natturustofa.is/frettir/thorunganamskeidStarfsfólk Náttúrustofu Suðvesturlands sótti vel heppnað námskeið í greiningu botnþörunga dagana 15.-18. apríl sem var í senn gagnlegt og fróðlegt.

Leiðbeinendur námskeiðsins voru ekki af verri endanum, þau dr. Karl Gunnarsson sérfræðingur á Hafrannsóknastofnun og prófessor Juliet Brodie sem starfar á Natural History Museum í London. Samstarf þeirra spannar yfir 20 ár og saman búa þau yfir 90 ára reynslu af rannsóknum á botnþörungum. Þess má geta að Juliet hefur á ferli sínum skrifað fjölda bóka til greiningar á botnþörungum og voru nokkrar þeirra einmitt nýttar á námskeiðinu.

Nánari upplýsingar um námskeiðið má finna HÉR á vefsíðu Hafró.

]]><![CDATA[Jim Carlton í heimsókn]]>Fri, 20 Mar 2026 00:00:00 GMThttps://www.natturustofa.is/frettir/jim-carlton-i-heimsoknÁ dögunum tók Náttúrustofa Suðvesturlands á móti Jim Carlton, einum helsta sérfræðingi heims á sviði framandi tegunda í sjó. Í heimsókninni var farið með honum í vettvangsskoðun um Suðvesturland þar sem áhersla var lögð á lykilsvæði fyrir innkomu og dreifingu framandi tegunda, svo sem hafnir og strandsvæði. Þar gafst tækifæri til að ræða stöðu mála á Íslandi á vettvangi og bera saman við alþjóðlega þróun. Heimsóknin var liður í áframhaldandi samstarfi og þekkingarmiðlun á þessu sviði. Með því að tengja saman áratuga reynslu Jims og þá vöktun og rannsóknir sem unnar hafa verið hér á landi skapast betri grunnur fyrir markviss viðbrögð við nýjum tegundum og aukinni áhættu vegna breyttra umhverfisaðstæðna.

Jim Carlton
Er bandarískur sjávarlíffræðingur og einn þekktasti sérfræðingur heims á sviði framandi tegunda í sjó. Hann hefur um áratugaskeið verið meðal leiðandi fræðimanna í rannsóknum á því hvernig tegundir berast milli hafsvæða með athöfnum mannsins, einkum með skipaumferð, kjölfestuvatni og á skipsskrokkum.

Jim lauk háskólanámi í líffræði og sérhæfði sig snemma í sjávarvistfræði, flokkunarfræði og lífhafafræði. Starfsferill hans tengdist lengi Williams College þar sem hann var prófessor, auk samstarfs við fjölmargar rannsóknastofnanir og alþjóðleg verkefni. Framlag hans til fræðasviðsins hefur verið mjög áhrifamikið. Hann var meðal fyrstu vísindamanna til að sýna fram á umfangsmikil áhrif alþjóðlegrar skipaumferðar á dreifingu lífvera milli heimsálfa og hvernig hafnir og strandsvæði verða lykilsvæði fyrir nýjar landnemategundir. Verk hans á níunda og tíunda áratugnum mótuðu nútímaskilning á sjávarinnrásum og höfðu áhrif á stefnumótun um stjórnun kjölfestuvatns og hreinsun skipa.

Hann hefur einnig lagt mikið af mörkum til hugtaka- og aðferðafræði sviðsins, meðal annars um skilgreiningar á framandi, ágengum og duldum tegundum, áhættumat og sögulega endurskoðun á dreifingu sjávarlífvera. Hann hefur birt fjölda áhrifamikilla greina og ritstýrt lykilverkum á sviðinu.

Í stuttu máli er Jim Carlton einn af frumkvöðlum rannsókna á framandi tegundum í sjó og hefur átt lykilþátt í að gera líffræðilegar innrásir í hafi (e. marine bioinvasions) að viðurkenndu og mikilvægu rannsóknasviði á heimsvísu.

]]><![CDATA[Vinnustofa um framandi tegundir á Íslandi]]>Thu, 19 Mar 2026 00:00:00 GMThttps://www.natturustofa.is/frettir/vinnustofa-um-framandi-tegundir-a-islandiMikil þátttaka var í vinnustofu um framandi tegundir á Íslandi sem haldin var 16.–17. mars í húsakynnum Hafrannsóknastofnunar í Hafnarfirði. Um 80 manns sóttu viðburðinn á staðnum og með rafrænni þátttöku var heildarfjöldi gesta nærri 100.

Vinnustofan var skipulögð af Náttúrufræðistofnun í samstarfi við fjölda innlendra aðila sem koma að málaflokknum, þar á meðal Náttúrustofu Suðvesturlands sem tók virkan þátt í undirbúningi hennar. Tilgangur samkomunnar var að styrkja þekkingu, efla samráð og ræða hvernig best verði brugðist við áskorunum sem tengjast framandi tegundum í íslenskri náttúru.

Á vinnustofunni komu saman sérfræðingar, fræðafólk, fulltrúar stofnana og stjórnsýslu auk erlendra gesta m.a. frá Bandaríkjunum, Kanada, Bretlandi, Tékklandi og Þýskalandi. Fjallað var um framandi tegundir í sjó, ferskvatni og á landi, með sérstaka áherslu á flutningsleiðir, áhættumat, áhrif ágengra tegunda, regluverk, vöktun og stjórnun.

Náttúrustofa Suðvesturlands lagði sérstaka áherslu á mikilvægi rannsókna og langtímavöktunar í hafinu, enda eru hafnir og strandsvæði oft fyrstu viðkomustaðir nýrra tegunda sem berast með skipaumferð og öðrum leiðum. Slík þekking er lykilforsenda þess að hægt sé að bregðast tímanlega við og draga úr mögulegum áhrifum á íslensk vistkerfi og atvinnulíf.

Í umræðum kom skýrt fram að efla þurfi samstarf ráðuneyta, stofnana og vísindasamfélagsins, samræma viðbrögð og styrkja forvarnir. Einnig var lögð áhersla á aukna fræðslu til almennings og atvinnulífs.
Vinnustofan markaði mikilvægt skref í áframhaldandi samstarfi um málefni framandi tegunda á Íslandi og undirstrikaði mikilvægi þess að byggja upp öfluga þekkingu og samræmda stefnu til framtíðar.

]]><![CDATA[Gleðileg jól]]>Mon, 22 Dec 2025 09:49:51 GMThttps://www.natturustofa.is/frettir/gledileg-jol

]]><![CDATA[Eldeyjarleiðangur 2025]]>Thu, 11 Dec 2025 00:00:00 GMThttps://www.natturustofa.is/frettir/eldeyjarleidangur-2025Þann 10. desember 2025 var farinn rannsóknarleiðangur í Eldey. Leiðangurinn var skipaður starfsfólki frá Náttúrustofu Suðvesturlands, Veðurstofu Íslands, Umhverfisstofnun og blaðamanni frá Heimildinni.

Markmið leiðangursins var margþætt og fólst m.a. í að safna frekari upplýsingum um plastmengun, fugladauða og gliðnun eyjunnar sem og athuga með jarðskjálfavöktunarbúnaðinn sem settur var upp 2023. Leiðangurinn var með ævintýralegasta, allt gekk vel fyrir sig og náðist að safna öllum gögnum sem stefnt var að. Aðstæður voru fremur krefjandi, 7°C og mikill vindur (10-23 m/s). Þökkum við Landhelgisgæslunni kærlega fyrir að koma okkur heilum og höldnum til og frá eyjunni.

]]><![CDATA[Vinnustofa um framandi sjávarlífvera á eyjum]]>Fri, 17 Oct 2025 16:20:42 GMThttps://www.natturustofa.is/frettir/framandi-tegundir-a-eyjumDagana 2.-3. október var haldin vinnustofa tileinkuð landnámi framandi sjávarlífvera á eyjum. Vinnustofan var haldin af sjávarrannsóknarsetrinu MARE á eyjunni Madeira.

Þátttakendur voru 29 talsins í forsvari fyrir 18 eyjar víða um heim, allt sérfræðingar í framandi tegundum. Vinnustofan heppnaðist afbraðgsvel og er mikil og metnaðarfull samvinna í burðarliðnum í kjölfar hennar. Þau Sindri og Joana starfsfólk Náttúrustofunnar fóru í forsvari fyrir Ísland.

Þáttakendur á vinnustofu um framandi sjávarlífverur við eyjar sem haldin var í október árið 2025 á eyjunni Madeira.

]]><![CDATA[Ný grein um áhrif landmótunarfræðilegra ferla á varpsvæðaval ritu og langvíu]]>Mon, 08 Sep 2025 00:00:00 GMThttps://www.natturustofa.is/frettir/ny-grein-um-ahrif-landmotunarfraedilegra-ferla-a-varpsvaedaval-ritu-og-langviuNýlega birtist grein í tímaritinu Géomorphologie um áhrif landmótunarfræðilegra ferla á varpsvæðaval ritu og langvíu. Greinin er afrakstur meistaraverkefnis Louise Faure sem hún vann í samstarfi við Náttúrustofu Suðvesturlands og Náttúrustofu Norðausturlands.

Klettar eru mikilvæg varpsvæði sjófugla, en tengsl þeirra við jarðfræðilegan breytileika hafa hingað til lítið verið rannsökuð. Í þessari rannsókn var varpstaðaval ritu og langvíu skoðað í samhengi við landmótunarferla. Ljósmyndaraðir frá Skoruvíkurbjargi og Krýsuvíkurbergi voru greindar og niðurstöðurnar staðfestar með vettvangsathugunum. Helstu þættir sem hafa áhrif á stöðugleika kletta eru lega þeirra (hvort þeir eru í skjóli eða á sjávarbrún) og snið (beinlínulegt eða úfið). Þessir þættir móta þrjár megingerðir jarðmótunarlegrar virkni. Jarðmótunarferli reyndust þó hafa takmörkuð áhrif á varpstaðaval fuglanna; stöðugustu klettarnir voru smám saman yfirgefnir og engin merki sáust um aðlögun að óstöðugleika. Rannsóknin sýnir hve mikilvægt er að nýta langtímavöktunargögn til að greina breytingar á sjófuglastofnum og umhverfi þeirra.

Greinina má nálgast HÉR

]]>